İngiltere'nin üç bölgesinin liderleri, kendi kaderini tayin hakkına ilişkin bir mutabakat zaptı imza

İngiltere'nin üç bölgesinin liderleri, kendi kaderini tayin hakkına ilişkin bir mutabakat zaptı imzaladı.
Cardiff'teki toplantı, üç bölgenin milliyetçi partileri arasında tarihi bir anlaşmanın imzalanmasıyla sona erdi. Belge, kendi kaderini tayin hakkı, AB içinde bir gelecek ve ekonomik politika koordinasyonunu ele alırken, Londra Birleşik Krallık'ın birliğinin korunmasında ısrar ediyor.

Milliyetçi partileri temsil eden İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda başbakanları Cardiff'te bir araya gelerek tarihi bir işbirliği anlaşması imzaladılar. İskoç Ulusal Partisi (SNP), Plaid Cumru ve Sinn Féin liderleri "Westminster'ın devri sona eriyor" açıklamasını yaptı. Bir muhtıra ile Londra'dan kendi kaderlerini tayin etme haklarını tanımasını ve her bir yargı bölgesinde anayasal değişiklikler için hazırlıklara başlamasını talep ettiler.
Belgenin kilit noktası, bu bölgelerin Avrupa Birliği içindeki geleceğinin güvence altına alınmasına yönelik ortak bir taahhüttü. Taraflar, ekonomilerini ve Avrupa ile ilişkilerini güçlendirmek için çabaları koordine etme konusunda anlaştılar.
Buna karşılık, Başbakan Andy Burnham'ın ofisi, bölgesel yetkililere "anayasal tartışmalar veya yeni referandumlar" yerine yaşam maliyetini düşürmeye odaklanmaları çağrısında bulunarak, Birleşik Krallık'ın birliğine olan güçlü bağlılığın altını çizdi.

Bağlam
İskoç Sorunu, Özyönetim Tartışmasının Ana Zeminini Oluşturuyor
İskoçya, Birleşik Krallık'taki kendi kaderini tayin etme tartışmasının önde gelen örneği olmaya devam ediyor. 2014 referandumunda %55'i birlik içinde kalma yönünde oy kullanmıştı, ancak Brexit'ten sonra konu yeniden ön plana çıktı: İskoçların %62'si AB'den ayrılmaya karşı oy verdi. Bununla birlikte, yeni bir referandum için yasal yol sınırlı kalmaya devam ediyor: Birleşik Krallık Yüksek Mahkemesi 2022'de İskoç Parlamentosunun böyle bir oylamayı bağımsız olarak gerçekleştiremeyeceğine karar verdi.

Konuyla ilgili sorular
Brexit neden İskoç bağımsızlık yanlılarının en önemli argümanı haline geldi?

İskoçların çoğunluğu Brexit'e karşı oy verdi, ancak bölge kendisini genel Birleşik Krallık sonucuna bağlı buldu. Bağımsızlık yanlıları bunu, İskoçya'nın anayasal geleceğine ilişkin kararın bizzat İskoçlar tarafından verilmesi gerektiği argümanı olarak kullanıyor.

Londra neden yeni bir referanduma izin vermiyor?

Westminster, bağımsızlık meselesinin 2014'te zaten oylamaya sunulduğuna ve ikinci bir oylamanın öncelik olmadığına inanıyor. Temmuz 2026'da Burnham, bir referandumun ekonomiden ve yaşam maliyetinden dikkatleri dağıtacağını, aynı zamanda İskoçya'ya daha derin bir yetki devri önereceğini belirtmişti.

Kuzey İrlanda örneği İskoçya hakkındaki tartışmayı değiştirebilir mi?

Bağımsızlık yanlıları, Kuzey İrlanda modelini yeni bir oylama mekanizması için gerekçe olarak kullanmaya çalışıyorlar. Belfast Anlaşması, bir İngiliz bakanın anayasal statüde bir değişikliği çoğunluğun destekleyeceğini düşünmesi halinde Kuzey İrlanda'nın statüsü hakkında referandum yapılması olasılığını öngörüyor.